{"id":392,"date":"2025-10-25T21:59:20","date_gmt":"2025-10-25T21:59:20","guid":{"rendered":"https:\/\/perspektif-21.net\/?p=392"},"modified":"2025-10-25T22:11:54","modified_gmt":"2025-10-25T22:11:54","slug":"hegemonya-trump-riza-ve-zor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/2025\/10\/25\/hegemonya-trump-riza-ve-zor\/","title":{"rendered":"Hegemonya: Trump, R\u0131za ve Zor"},"content":{"rendered":"\n

Antonio Gramsci, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n n\u00fcfuzunu nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc teorile\u015ftiren devrimci sosyalist bir kuramc\u0131. Thomas Foster, bu yaz\u0131s\u0131nda Gramsci\u2019nin fikirlerini kullanarak Trump’\u0131n otoriter d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc nas\u0131l anlamland\u0131rabilece\u011fimizi g\u00f6steriyor. <\/strong><\/em>

Amerika Birle\u015fik Devletleri Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, fa\u015fizmin taktiklerini do\u011frudan kullanarak sa\u011fa do\u011fru ilerliyor. En son hamlesi, Ulusal Muhaf\u0131zlar\u0131 Washington DC’ye g\u00f6ndermek ve bir ba\u015fkanl\u0131k emriyle \u015fehrin polis te\u015fkilat\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmek oldu. \u015eehri “kanunsuz” ilan etti oysa Washington DC’deki \u015fiddet su\u00e7lar\u0131 oran\u0131 30 y\u0131l\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesinde.
Trump y\u00f6netimi alt\u0131nda otoriterlik belirtileri \u00e7ok. Federal h\u00fck\u00fcmeti yerle bir etti, memurlar\u0131 daha kolay i\u015ften \u00e7\u0131karmak i\u00e7in istihdam g\u00fcvencelerini ortadan kald\u0131rd\u0131 ve sadakatsiz olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015fileri i\u015ften \u00e7\u0131kard\u0131.
G\u00f6\u00e7menlik memurlar\u0131n\u0131n insanlar\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131p yabanc\u0131 hapishanelere s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etmesiyle sonu\u00e7lanan g\u00f6\u00e7men toplama turlar\u0131 ba\u015flatt\u0131. Vatanda\u015flar da toplu s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 program\u0131na dahil edildi\u011fi i\u00e7in kimse g\u00fcvende de\u011fil. Mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 geldi, hakimlere alenen sald\u0131rd\u0131, protestocular\u0131 usul\u00fcne uygun yarg\u0131lama yapmadan tutuklad\u0131 ve Trump’\u0131n iradesine boyun e\u011fmeyen \u00fcniversiteleri, k\u00fclt\u00fcr kurumlar\u0131n\u0131 ve haber kurulu\u015flar\u0131n\u0131 sindirdi.
Trump’\u0131n yapt\u0131klar\u0131, ABD’nin daha geni\u015f bir kriz -bir hegemonya krizi- ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir belirtisi. Peki bu ne anlama geliyor ve neden \u00f6nemli?
\u0130talyan Marksist Antonio Gramsci, toplumun baz\u0131 kesimlerinin di\u011ferlerini nas\u0131l y\u00f6nlendirebilece\u011fini, \u00f6nderlik ve kontrol edebilece\u011fini g\u00f6stermek i\u00e7in hegemonya terimini kulland\u0131.
Dolay\u0131s\u0131yla hegemonya krizi, egemen s\u0131n\u0131f otoritesinin krizidir. <\/strong>
Gramsci, bunun geleneksel, se\u00e7ilmi\u015f temsilcilerin art\u0131k temsil etmeleri gerekenler taraf\u0131ndan me\u015fru olarak tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrer. Ya da Gramsci’nin s\u00f6zleriyle, “temsil edilenler ve temsilciler” aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma.
Bunu, kamuoyunun h\u00fck\u00fcmete olan g\u00fcveninin neredeyse tarihin en d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerinde olmas\u0131nda g\u00f6rebilirsiniz. S\u0131radan insanlar art\u0131k geleneksel politikac\u0131lar\u0131n kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6nemsedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan insanlar ile politikac\u0131lar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen bir u\u00e7urum var.
Ya da bunu 2024 Cumhuriyet\u00e7i \u00f6n se\u00e7imlerinde ana ak\u0131m muhafazak\u00e2r adaylar\u0131n reddedilmesinde g\u00f6rebilirsiniz. Cumhuriyet\u00e7i Parti’nin b\u00fcy\u00fck bir kesimi Trump’\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 politikalar\u0131na y\u00f6neldi\u011finden, hi\u00e7biri aday olarak Trump’\u0131n yerini almaya yakla\u015famad\u0131.
Yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f insanlar, Demokrat aday Kamala Harris’in pazarlad\u0131\u011f\u0131 yorgun liberalizmi reddetti. Sonu\u00e7, istikrars\u0131z bir durum.
Gramsci “\u015fiddet i\u00e7eren \u00e7\u00f6z\u00fcmlere, karizmatik ‘kader adamlar\u0131’ taraf\u0131ndan temsil edilen bilinmeyen g\u00fc\u00e7lerin eylemlerine” bir alan a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Trump tam da budur.
Peki hegemonya krizine ne sebep olur? <\/strong>
Bunun bir nedeni, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n “geni\u015f kitlelerin r\u0131zas\u0131n\u0131 istedi\u011fi veya zorla ald\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 \u00f6nemli siyasi giri\u015fimlerde” ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in ABD siyasetinde \u00e7ok uza\u011fa bakmam\u0131za gerek yok.
Amerikan R\u00fcyas\u0131 mitini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: g\u00fcvenli i\u015fler, ev sahibi olma ve y\u00fckselen ya\u015fam standartlar\u0131 vaadi. Sava\u015f sonras\u0131 ekonomik b\u00fcy\u00fcme d\u00f6neminde k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in bu, esas olarak beyaz i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erliydi.
Bu refah patlamas\u0131, ABD egemen s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n me\u015fruiyetini korumas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.
Ancak kriz \u00fcst\u00fcne kriz, R\u00fcya’y\u0131 yok etti ve onu bir kabusa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. ABD’deki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, \u00f6zellikle son y\u0131llarda artan ya\u015fam maliyetlerinden olumsuz etkilendi. Devlet yard\u0131mlar\u0131 azald\u0131, g\u0131da bankalar\u0131na olan talep artt\u0131, g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi tavan yapt\u0131 ve evsizlik rekor seviyelere ula\u015ft\u0131.
Artan konut fiyatlar\u0131, ipotek oranlar\u0131 ve y\u00fcksek sa\u011fl\u0131k ve sigorta \u00fccretleri Amerikan hayat\u0131nda ac\u0131 verici yap\u0131sal maliyetleri olu\u015fturuyor.
Ya da onlarca y\u0131ld\u0131r politikac\u0131lar\u0131n ABD’nin d\u00fcnya \u00fczerindeki ekonomik ve siyasi hakimiyeti hik\u00e2yesini pazarlad\u0131\u011f\u0131 ABD istisnac\u0131l\u0131\u011f\u0131 vaadini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.
Bunun yerine, ABD’nin ekonomik g\u00fcc\u00fc, \u00c7in’in y\u00fckseli\u015fiyle tehdit ediliyor ve ABD d\u0131\u015f politika \u00e7evreleri, gelecekte ABD’yi geride b\u0131rakabilecek bir “akran rakipten” \u00fcrkek f\u0131s\u0131lt\u0131larla bahsediyor.
Di\u011fer yandan Afganistan ve Irak’taki felaket sava\u015flar\u0131nda -ABD’nin pek bir \u015fey elde edemeden geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 uzun ve s\u00fcr\u00fcncemeli sava\u015flarda- ABD\u2019nin askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
Ve h\u00e2l\u00e2 Ukrayna’da Rusya’ya kar\u015f\u0131 emperyalist bir vekalet sava\u015f\u0131na saplanm\u0131\u015f durumda; ABD’deki bir\u00e7ok ki\u015fi art\u0131k bu sava\u015f\u0131 maliyetli bir masraf olarak g\u00f6r\u00fcyor.
Geleneksel, se\u00e7ilmi\u015f temsilciler, bu t\u00fcr krizleri eski, \u00f6lmekte olan d\u00fczenin parametreleri
i\u00e7inde \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in m\u00fccadele ediyor. Gramsci’nin yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, “al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n g\u00fcc\u00fcne, mumyala\u015fma e\u011filimine kar\u015f\u0131 tepki g\u00f6stermekte” ba\u015far\u0131s\u0131z oluyorlar.
Ana ak\u0131m politikac\u0131lar\u0131n fikirleri ve zamanlar\u0131 t\u00fckeniyor. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na anlaml\u0131 bir \u015fey sunmakta ne kadar ba\u015far\u0131s\u0131z olurlarsa, hegemonya krizi de o kadar derinle\u015fiyor.
Gramsci, b\u00f6yle bir krize kar\u015f\u0131 koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n “her t\u00fcrl\u00fc mistifikasyona ba\u015fvurabilece\u011fini” s\u00f6yler.
ABD’de ve di\u011fer yerlerde \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fi bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmelidir. Egemen s\u0131n\u0131f, deste\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan insanlar\u0131 kendine ba\u011flayacak g\u00fcya ortak varolu\u015fsal bir tehdit icat eder.
Trump bunu en yo\u011fun \u015fekilde g\u00f6\u00e7menleri ve m\u00fcltecileri g\u00fcnah ke\u00e7isi ilan ederek ve g\u00fcya g\u00f6\u00e7\u00fcn beyaz insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 mahvetmedi\u011fi bir zamana duyulan nostaljiyi besleyerek yap\u0131yor. 1950’lerin Amerikan R\u00fcyas\u0131na d\u00f6n\u00fck bir nostaljiye ba\u015fvurmas\u0131 da bunun bir par\u00e7as\u0131.
Trump’\u0131n otoriterli\u011fi ba\u015fka bir dinami\u011fi yans\u0131t\u0131yor. <\/strong>
Kapitalist bir demokraside diye yazar Gramsci \u201cnormal hegemonya uygulamas\u0131 \u2018zor ve r\u0131zan\u0131n birle\u015fimiyle karakterize edilir”. “Zor, r\u0131zaya a\u015f\u0131r\u0131 derecede bask\u0131n gelmeden, bunlar birbirini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak dengeler.”
Zor stat\u00fckoyu koruyan ve ona kar\u015f\u0131 muhalefeti ezen polis ve ordu gibi kurumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kullan\u0131l\u0131r.
Kongre ve Senato gibi kurumlar ise, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n “kabul\u00fcn\u00fc” alarak r\u0131za sa\u011flarlar.
Demokrasinin rutinleri sayesinde al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelen g\u00fcndelik inan\u00e7lar ve fikirler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla egemen s\u0131n\u0131f\u0131n otoritesi tesis edilir. \u00d6rne\u011fin demokratik temsili bir devlette kendi kendilerini y\u00f6nettiklerine veya ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin her \u015feyden \u00f6nemli bir hedef oldu\u011funa inanmak gibi.
Bu patronlar\u0131n ve zenginlerin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ortak oldu\u011fu fikrine tabi k\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ancak bir hegemonya krizinde, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n ideolojik, ahlaki, entelekt\u00fcel ve k\u00fclt\u00fcrel liderli\u011fi zay\u0131flamaya ba\u015flar. Uzla\u015f\u0131 bozulur.
Eski n\u00fcfuz a\u011flar\u0131 zay\u0131flamaya ba\u015flar. ABD’de kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131na duyulan g\u00fcven son elli y\u0131l\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesinde, bir\u00e7ok ki\u015fi art\u0131k bunlar\u0131 me\u015fru kabul etmiyor.
Ancak hegemonyan\u0131n krizi ille de d\u00fczenin h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne yol a\u00e7maz. Genellikle, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n nas\u0131l y\u00f6netece\u011fi konusunda yeni bir uzla\u015f\u0131 arad\u0131\u011f\u0131 bir ara a\u015fama vard\u0131r.
Gramsci’nin yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, “Egemen s\u0131n\u0131f fikir birli\u011fini yitirdiyse, yani art\u0131k ‘lider’ de\u011fil, yaln\u0131zca ‘h\u00e2kim’ ise ve yaln\u0131zca zor kullan\u0131yorsa, bu tam da b\u00fcy\u00fck kitlelerin geleneksel ideolojilerinden koptu\u011fu anlam\u0131na gelir.
“Kriz tam da eskinin \u00f6lmesi ve yeninin do\u011famamas\u0131 ger\u00e7e\u011finden olu\u015fur; bu ara d\u00f6nemde \u00e7ok \u00e7e\u015fitli marazi belirtiler ortaya \u00e7\u0131kar.” Bu a\u015fama on y\u0131llarca s\u00fcrebilir ve \u015fu anda bulundu\u011fumuz yer tam olarak buras\u0131.
Trump y\u00f6netiminde kesinlikle \u00e7ok say\u0131da “marazi belirtiler” mevcut. Zor ve r\u0131za dengesi de\u011fi\u015fiyor. ABD egemen s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan r\u0131za alma yetene\u011fi zay\u0131flad\u0131k\u00e7a, daha fazla zora ba\u015fvurmaya y\u00f6neliyor.
Gramsci bir hegemonya krizine yan\u0131t olarak, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n “elinden kay\u0131p giden kontrol\u00fc yeniden ele ge\u00e7irmek” i\u00e7in “insanlar\u0131 ve programlar\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fini” s\u00f6yler.
\u00c7\u00f6z\u00fcmlerden biri “karizmatik bir lider” olabilir. Bu “muhafazak\u00e2rlar ya da ilericiler, hi\u00e7bir grubun zafer i\u00e7in yeterli g\u00fcce sahip olmad\u0131\u011f\u0131 ve muhafazak\u00e2r grubun bile bir efendiye ihtiya\u00e7 duydu\u011fu” durumlarda ortaya \u00e7\u0131kar.
Trump’\u0131n \u00fcstlendi\u011fi rol tam da budur; ana ak\u0131m siyasetin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla olu\u015fan bo\u015flu\u011fu doldurmak i\u00e7in daha otoriter ve fa\u015fist taktikler benimsemek.
Bu tehlikeli gidi\u015fat i\u00e7inde, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmasa da fa\u015fizme y\u00f6neli\u015f olas\u0131d\u0131r.
Egemen bir s\u0131n\u0131f bir krizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131nda, a\u015f\u0131r\u0131 gerici fikirlere y\u00f6nelebilir. \u00c7aresizlik, daha \u00f6nce kabul edilemez olan \u015feyleri kabul edilebilir hale getirebilir.
Ancak bu anlar sadece a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f i\u00e7in de\u011fil, direni\u015f i\u00e7in de alan a\u00e7ar. Bazen Zohran Mamdani’nin New York belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na Demokrat Parti aday\u0131 olarak se\u00e7ilmesi gibi, reformist bir ifade alabilir.
Ancak di\u011fer zamanlarda ger\u00e7ek bir kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterebilir. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Trump’\u0131n G\u00f6\u00e7menlik ve G\u00fcmr\u00fck Muhafaza birimlerini barbarca g\u00f6\u00e7men bask\u0131nlar\u0131 d\u00fczenlemeye g\u00f6ndermesi \u00fczerine Los Angeles\u2019ta militan protestolar patlak verdi.
Devlet \u015fiddetinin her art\u0131\u015f\u0131na direni\u015fle kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesini sa\u011flamal\u0131y\u0131z. Devrimciler f\u0131rsatlar\u0131 kendi lehimize kullanmak ve \u00f6fkeyi tepedekilere y\u00f6neltmek i\u00e7in m\u00fccadele etmelidir.

Socialist Worker gazetesi, 16 A\u011fustos 2025<\/strong>
https:\/\/socialistworker.co.uk\/us-elections-2024\/hegemony-trump-consent-and-coercion\/<\/a>
<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Antonio Gramsci, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n n\u00fcfuzunu nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc teorile\u015ftiren devrimci sosyalist bir kuramc\u0131. Thomas Foster, bu yaz\u0131s\u0131nda Gramsci\u2019nin fikirlerini kullanarak Trump’\u0131n otoriter d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc nas\u0131l anlamland\u0131rabilece\u011fimizi g\u00f6steriyor. Amerika Birle\u015fik Devletleri Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, fa\u015fizmin taktiklerini do\u011frudan kullanarak sa\u011fa do\u011fru ilerliyor. En son hamlesi, Ulusal Muhaf\u0131zlar\u0131 Washington DC’ye g\u00f6ndermek ve bir ba\u015fkanl\u0131k emriyle \u015fehrin polis te\u015fkilat\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":395,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,9],"tags":[122,123,124,75,126,110,125],"class_list":{"0":"post-392","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dunya","8":"category-teori","9":"tag-antonio-gramsci","10":"tag-hegemonya","11":"tag-riza","12":"tag-socialist-worker","13":"tag-thomas-foster","14":"tag-trump","15":"tag-zor"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=392"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":396,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/392\/revisions\/396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}