20 senelik iktidar\u0131n ekonomik b\u00fcy\u00fcme y\u00f6ntemlerinin bedeli onbinlerce \u00f6l\u00fcm oldu. Maalesef b\u00fct\u00fcn enkazlar kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve do\u011fru rakamlar a\u00e7\u0131klan\u0131rsa bu say\u0131 y\u00fczbinlerce \u00f6l\u00fcm olabilir. En az 5 milyon ki\u015fi de evsiz, sokakta yat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bu katliam\u0131n alt\u0131nda yatan ger\u00e7ek, AKP iktidar\u0131n\u0131n neoliberal in\u015faat merkezli b\u00fcy\u00fcme modeli. \u0130n\u015faattan sa\u011flanan karlar T\u00fcrkiye sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fctt\u00fc, silah sanayinin geli\u015fmesine olanak verdi, T\u00fcrkiye sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00f6lgede bir alt emperyalist oyuncu olarak g\u00fc\u00e7lenmesine izin verdi. Bu neoliberal yakla\u015f\u0131m dev \u015firketlerin kalitesiz binalar in\u015fa etmesine yol a\u00e7t\u0131. Bedelini \u00f6l\u00fcmlerle \u00f6ded\u011fimiz sermaye birikimi sa\u011fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca 20 senedir in\u015faattan sa\u011flanan rant ve \u201cba\u011f\u0131\u015flar\u201d AKP\u2019nin paralel devletini finans etti. Bu durum politik iktidar\u0131n AKP\u2019nin elinde toplanmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynad\u0131. Sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme ve b\u00f6lgede g\u00fc\u00e7 olma hevesi \u00fczerine y\u00fckselen bu iki politikadan da vazge\u00e7meden sorunlar\u0131m\u0131z \u00e7\u00f6z\u00fclmez.<\/p>\n\n\n\n
Son 20 y\u0131lda milyonlarca ki\u015fi ev sahibi yap\u0131ld\u0131. \u015eimdi bor\u00e7 taksitleriyle ald\u0131klar\u0131 evlerinin kendi mezarlar\u0131 olabilece\u011fi ku\u015fkusuyla ya\u015f\u0131yorlar. \u00c7\u00f6ken binalar\u0131n \u00e7o\u011fu AKP d\u00f6neminde in\u015fa edildi. Zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f ve y\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekli binalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 AKP\u2019nin getirdi\u011fi imar aflar\u0131ndan faydalanarak sat\u0131\u015fa sunuldu. 75 bin bina son imar aff\u0131ndan faydaland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Toplumun ba\u015fetmesi gereken sorun devasa boyutta. Sorun sadece 10 ilin neredeyse tamamen yeniden in\u015fa edilmesi ve oralarda sadece \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f binalar de\u011fil, hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f binalar\u0131 y\u0131k\u0131p yeniden ev yapmak laz\u0131m. Hasar g\u00f6rmemi\u015f binalar i\u00e7in bile ciddi bir kontrol ve gerekirse tamir gerekiyor. Ancak tekrar b\u00f6yle bir katliam\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in 81 ilin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yeniden in\u015fa edilmesi laz\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn ev sto\u011fu \u015f\u00fcpheli durumda.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye gibi bir b\u00fct\u00fcn olarak deprem b\u00f6lgesi olan bir \u00fclkede depremde \u00e7\u00f6kebilen bir evin de\u011feri s\u0131f\u0131r. Ancak emla\u011f\u0131n sermayenin ve bireylerin de\u011fer deposu olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplum olarak bu iktidar taraf\u0131ndan \u015fekillendirildik. 2018 imar aff\u0131n\u0131n televizyon reklam\u0131na bak\u0131n\u0131z. Hem sermayenin hem AKP\u2019nin taban\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n birikimlerini korumak bir kriz nedemi. Finansal sekt\u00f6r\u00fcn verdi\u011fi bor\u00e7larla in\u015fa edilmi\u015f bu emlak sto\u011fu art\u0131k b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla asl\u0131nda de\u011fersiz. Bu durumu \u00f6rtbas i\u00e7in bu de\u011fer kayb\u0131 g\u00f6rmezlikten gelinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir. Ancak bu kadar b\u00fcy\u00fck bir katliam sonras\u0131 bu zor.<\/p>\n\n\n\n
Her krizde oldu\u011fu gibi en kilit soru kimin krizin faturas\u0131n\u0131 \u00f6deyece\u011fi sorusu. Bu depremde yok edilen biriktirilmi\u015f emek de\u011ferinin ikamesi kimin taraf\u0131ndan yap\u0131lacak, bu de\u011fer kimin elinde kalacak? Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir sorunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi mevcut m\u00fclkiyet ili\u015fkileri i\u00e7inde zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. M\u00fclkiyet d\u00fczenine dokunulmayacaksa sorun ancak \u00f6rtbas edilebilir. \u00d6rtbas etmek er ya da ge\u00e7 yeni, daha b\u00fcy\u00fck bir katliama izin vermek demektir.<\/p>\n\n\n\n
Bu insani kriz yan\u0131nda iktidar da krizde. Erdo\u011fan al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar ortada yok. Ordu deprem i\u00e7in nedense mobilize olmam\u0131\u015f. Tahminen Erdo\u011fan\u2019\u0131 kendi kaderine b\u0131rak\u0131yorlar. B\u00fcy\u00fck kanallar bile imar eksiklerinden bahsetmek zorunda kal\u0131yor. \u015eu ana kadar iktidara g\u0131k demeyen sunucular az\u0131c\u0131k ele\u015ftirel laflar etmek zorunda hissediyorlar. 1999 deprem sonras\u0131nda empoze edilen deprem vergisi AKP iktidar\u0131 taraf\u0131ndan deprem \u00f6nlemleri i\u00e7in de\u011fil, rant yaratmak i\u00e7in harcand\u0131.<\/p>\n\n\n\n
1999 depremi ve 2000-2001 finansal krizi, 2002 genel se\u00e7imlerinde iktidardaki partilerin sonu oldu ve AKP\u2019nin iktidara gelmesine yol a\u00e7t\u0131. Bu hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 krizi ve depremin arkas\u0131ndan AKP\u2019nin ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n adil bir se\u00e7im kazanmas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Deli gibi g\u00fcndemi sapt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u201cYa\u011fmac\u0131\u201d iddialar\u0131 ve S\u00fcriyelileri su\u00e7lama \u00e7abala\u0131 bunun bir \u00f6rne\u011fi. Bir avu\u00e7 m\u00fcteahhit\u2019in g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ba\u015fka bir \u00f6rnek. Bu arada deli gibi delil karartmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Devlet dairelerindeki imar izinleri yok ediliyor, y\u0131k\u0131lan binalardan gerekli beton ve demir \u00f6rnekleri kas\u0131tl\u0131 toplanm\u0131yor. Bu \u00e7abalar AKP\u2019yi sorulacak politik hesaplardan koruyamamal\u0131. Tek ki\u015filik rejimin \u00f6z\u00fc tek bir sorumlunun olmas\u0131. Erdo\u011fan\u2019\u0131n iktidar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel yoktu. Sonu\u00e7lar ortada. Hesap sorulacak yer de belli.<\/p>\n\n\n\n
Erdo\u011fan\u2019\u0131n son s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 kadercilik. Depremin ikinci g\u00fcn\u00fcnde Pazarc\u0131k ziyaretinde bir depremezedeye, \u201cOlanlar hep oldu. Bunlar kader plan\u0131n\u0131n i\u00e7inde olan \u015feyler.\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
Kader T\u00fcrkiye ko\u015fullar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir arg\u00fcman. \u00d6nemli bir politik tehlikeyi de i\u015faretliyor. Bu katliama iki olas\u0131 tepki var. Birincisi k\u0131zg\u0131nl\u0131k, iktidar\u0131 cezaland\u0131rmak ve alternatiflerini aramak; ikincisi umutsuzluk ve ki\u015fisel \u00e7\u00f6z\u00fcmler aramak. Ki\u015fisel \u00e7\u00f6z\u00fcm, tabii ki yok. Hepimiz (birka\u00e7 a\u015f\u0131r\u0131 zengin hari\u00e7) mezar\u0131m\u0131z olabilen evlerde oturuyoruz. Bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc o kadar b\u00fcy\u00fck bir ekonomik ve politik de\u011fi\u015fim gerektirecek ki, ki\u015fisel ya da par\u00e7al\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcm olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada neoliberal politikalar\u0131n semptomlar\u0131ndan biri emla\u011f\u0131 bar\u0131nma ihtiyac\u0131 olarak de\u011fil yat\u0131r\u0131m de\u011feri olarak de\u011ferlendirmek. 2008 finansal krizi bile emlak spek\u00fclasyonundan \u00e7\u0131kan bir kriz. Ancak T\u00fcrkiye sermayesinin a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesi ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 olma hevesi buras\u0131n\u0131n deprem \u00fclkesi olmas\u0131 ile kesi\u015fince kriz \u00f6zg\u00fcn ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u015fekil ald\u0131. D\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7\u00f6z\u00fcm; bar\u0131nma ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 spek\u00fclatif yat\u0131rm arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kartmak.<\/p>\n\n\n\n
AKP iktidar\u0131 ve Erdo\u011fan zorda. Her zamanki bask\u0131lar twitter yava\u015flatmak, sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131ndan g\u00f6zalt\u0131lar pek tutmuyor. \u00dcniversiteleri kapatmak iktidardan politik bir hesab\u0131n sorulmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in at\u0131lan bir ad\u0131m. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki AKP ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n demokratik yollardan kurtulu\u015fu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fimdiden se\u00e7imleri ertelemeyi g\u00fcndeme getirmeye ba\u015flad\u0131lar. Erdo\u011fan \u201cBana bir y\u0131l ver her\u015feyi d\u00fczeltece\u011fim\u201d dedi. Bu konuda net olmak gerek. Bu se\u00e7im ertelenmemeli. Bu se\u00e7im bu sene yap\u0131lmal\u0131. Demokrasi hesap sormak i\u00e7in kullan\u0131lamayacaksa demokrasi de\u011fildir. Tabii ki bu ko\u015fullarda generaller darbe yapmaya kalkarsa buna kar\u015f\u0131 da direnmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Ne yapmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n En temel talep demokrasinin i\u015fletilmesi. Se\u00e7im Haziran sonras\u0131na ertelenemez, ertelenmemeli, ertelenmeye kalk\u0131l\u0131rsa demokrasiyi savunmak i\u00e7in i\u015fyerlerinde ve sokaklarda direnmek laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n \u00dcniversiteler kapt\u0131lmamal\u0131, sosyal medya yasaklar\u0131na ve g\u00f6zalt\u0131lar\u0131na son verilmeli. B\u00f6lgedeki OHAL kalkmal\u0131. M\u00fcltecilere kar\u015f\u0131 s\u00f6ylemlere son verilmeli, ikinci defa evlerini kaybeden m\u00fclteciler korunmal\u0131. \u201cYa\u011fmac\u0131\u201d lin\u00e7 giri\u015fimleri engellenmeli.<\/p>\n\n\n\n M\u00fchendis odalar\u0131ndan al\u0131nan yetkiler iade edilmeli..<\/p>\n\n\n\n Yeniden in\u015faat s\u00fcrecinde odalara, se\u00e7ilmi\u015f yerel y\u00f6netimlere, in\u015faat i\u015f\u00e7ileri ve do\u011frudan yerel halka merkezi bir rol verilmeli.<\/p>\n\n\n\n Mevcut ev sto\u011funun hepsi g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ve demokratik kontrol alt\u0131nda d\u00fczeltilmeli.<\/p>\n\n\n\n Yeniden in\u015fa s\u00fcrecini finanse etmek i\u00e7in zenginlerin \u00fczerindeki hem gelir hem de m\u00fclk vergileri y\u00fckseltilmeli.<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn in\u015faat sekt\u00f6ru tazminats\u0131z kamula\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 ve yerel demokratik kontrol alt\u0131nda olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n Her insana bar\u0131nma hakk\u0131 tan\u0131nmal\u0131. Bu g\u00f6rev se\u00e7ilimi\u015f yerel y\u00f6netimlere verilmeli ve yerel y\u00f6netimlere bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gerekli fonlar sa\u011flanmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n Emla\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131m arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in demokratik kontrol alt\u0131nda s\u0131k\u0131 bir kira kontrol\u00fc uygulanmal\u0131. Ev fiyatlar\u0131 kontrol alt\u0131na al\u0131nmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n Birden fazla eve sahip olan insanlardan y\u00fckl\u00fc bir ek emlak vergisi al\u0131nmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n Se\u00e7ilmi\u015f yerel y\u00f6netimlere ucuz kiraya verilecek evler in\u015faa etmek \u00fczere fon ve yetki verilmeli.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye ev sto\u011funun yeniden in\u015fas\u0131 \u00e7evreye ve do\u011faya sayg\u0131 g\u00f6stererek ve karbon emisyonlar\u0131 azalt\u0131larak yap\u0131lmal\u0131. Eski beton y\u0131\u011f\u0131nlar de\u011fil ekolojik yeni ya\u015fama uygun bir \u015fehir ve k\u00f6y planlanmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 20 senelik iktidar\u0131n ekonomik b\u00fcy\u00fcme y\u00f6ntemlerinin bedeli onbinlerce \u00f6l\u00fcm oldu. Maalesef b\u00fct\u00fcn enkazlar kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve do\u011fru rakamlar a\u00e7\u0131klan\u0131rsa bu say\u0131 y\u00fczbinlerce \u00f6l\u00fcm olabilir. En az 5 milyon ki\u015fi de evsiz, sokakta yat\u0131yor. Bu katliam\u0131n alt\u0131nda yatan ger\u00e7ek, AKP iktidar\u0131n\u0131n neoliberal in\u015faat merkezli b\u00fcy\u00fcme modeli. \u0130n\u015faattan sa\u011flanan karlar T\u00fcrkiye sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fctt\u00fc, silah sanayinin geli\u015fmesine […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":95,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,3,9],"tags":[],"class_list":{"0":"post-94","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-guncel","8":"category-onplandakiler","9":"category-teori"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions\/124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perspektif-21.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}